Đề 25: Cảm nhận về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Bài văn chọn lọc lớp 9


Các bài văn mẫu lớp 9

Đề 25: Cảm nhận về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Bài văn chọn lọc lớp 9

Đề 25: Cảm nhận về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Bài văn chọn lọc lớp 9

Hướng dẫn


Đề 25: Cảm nhận của em về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh.

Phân công

Thơ là mùa thu của đất trời, mùa thu là thơ của lòng người“. Mùa thu đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận của thi nhân muôn đời. Đó là mùa thu vàng rực rỡ, tràn đầy sức sống trong Mùa thu vàng của họa sĩ Lêvitan, bức tranh mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ cô đơn trong thơ Nguyễn Khuyến ( chùm ba bài thơ mùa thu), những bước chuyển mình, sức mạnh của dân tộc Việt Nam trong những ngày thu trên đất nước của Nguyễn Đình Thi, cái lành lạnh, “lạnh lùng” trong Thu tới của Xuân Diệu… cũng góp một gam màu tạo nên bức tranh mùa thu tuyệt sắc. Để rồi, Hữu Thỉnh mang đến cho chúng ta một Sang thu mới, nhẹ nhàng mà sâu lắng, khai thác những cung bậc tinh tế của thời khắc chuyển mình từ thu sang thu:

Chợt nhận ra hương ổi

Ném vào gió

Sương giăng lối ngõ

Thu như đã về.

Dòng sông luôn được sử dụng

Đàn chim bắt đầu vội vã

Có máy mùa hè

Vắt một nửa mình sang mùa thu.

Còn bao nhiêu mặt trời

Mưa đã tạnh

Sấm sét cũng ít bất ngờ hơn

Trên những cây cổ thụ.

Ngay từ nhan đề bài thơ, tác giả đã xác định cho người đọc một trạng thái cảm nhận: thời khắc giao mùa “sang thu”. Đó không phải là những ngày chính của mùa thu trời trong xanh và mây lững lờ, không phải là những ngày cuối thu se se lạnh “Tôi nghe gió thổi lành lạnh” (Xuân Diệu – Đây là mùa thu tới) . Mùa thu là đầu mùa thu, khi những dấu hiệu giao mùa chỉ mới ở trạng thái “chớm”, nhẹ nhàng.

Bài thơ ngắn, thuộc thể thơ bốn chữ với nhịp thơ nhanh, ngôn ngữ thơ giản dị càng tô đậm thêm cảm xúc của nhà thơ trong từng câu. Dường như đó là những cảm xúc tự lên tiếng, hãy tìm cách tốt nhất để thể hiện bản thân.

Dấu hiệu đầu tiên của mùa thu là hương ổi:

Chợt nhận ra hương ổi

Ném vào gió…

Không đi theo lối mòn ước lệ quen thuộc trong thơ ca trung đại là mùa thu gắn với lá ngô đồng (Thu cùng tên lá nương) hay với rừng phong (Rừng phong thu đã nhuốm màu quan san), Tố Hữu Thịnh bắt khoảnh khắc giao mùa bằng một tín hiệu mới: hương ổi. Nó rất gần với làng quê Việt Nam. Sau khi vắt kiệt cái nắng của những ngày hè oi ả, sang những ngày thu, ổi bắt đầu chín và tỏa hương thơm. Đường làng ngõ xóm ngào ngạt hương ổi thơm. Ở đây, Hữu Thỉnh để người đọc tự cảm nhận mà không cần đưa thêm một vị từ nào đi kèm để định tính. Nhưng dường như chính điều đó lại làm cho khung cảnh có chiều sâu và bức tranh chuyển mùa hiện ra thênh thang hơn.

Xem thêm: Đối với đề bài: “Kể về một chuyến du lịch mang lại cho em nhiều cảm xúc (một lần về quê, một chuyến du lịch)”. Viết đoạn văn trong thân bài có kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm

Từ “bỗng” ở đầu câu thơ như đặt một sự bất ngờ, bất ngờ. Cảm giác như nhà thơ đã dửng dưng với thiên nhiên, để rồi hương ổi thoang thoảng trong gió đã gọi mời, đánh thức tâm hồn nghệ sĩ biết đón nhận, cảm nhận trước bước chuyển mùa. Từ “gia phả” được dùng rất hay. Hương ổi được nhân hóa, biết đem hương riêng của mình hòa quyện với thiên nhiên, đánh dấu cái tôi của mình, “Thả vào gió se” hương thơm nồng nàn, báo hiệu một mùa mới đã về. Gió ở đây cũng rất độc đáo: gió se. Không phải gió lạnh. “Gió gợi cảm giác hơn là chuyển động” (Chu Văn Sơn). Chính ở trường từ gợi tả nên cảm xúc của cả bài thơ đã mang lại âm hưởng sâu sắc.

Từ khứu giác, cảm giác nhà thơ nhanh chóng chuyển sang thị giác để ngắm nhìn màn sương mỏng “chậm qua ngõ”. Chỉ một từ “lơ đãng” cũng đủ làm cho hình ảnh sương trở nên sống động và có hồn. Nó cho ta cảm giác cả không gian tràn ngập trong làn sương ẩm ướt của mùa thu đang đến. Những làn sương mỏng, như còn lưu luyến, vương vấn hay cố nhắc nhở mọi người rằng thời khắc giao mùa đã đến.

Những thứ ấy dường như đã gọi mùa để rồi nhà thơ đã phải thốt lên:

Thu như đã về.


Một cảm giác mơ hồ trong hai từ “dường như”, một chút căng thẳng, sợ hãi một điều gì đó mong manh sẽ vỡ tan. Sau phút ngỡ ngàng, nhà thơ tiếp tục khám phá những biểu hiện của mùa thu:

Xem thêm: Tưởng tượng và kể lại cuộc trò chuyện, gặp gỡ với người lính lái xe đi trong Bài thơ Tiểu đội không kính – Ngữ văn 9

Dòng sông thật thoải mái

Đàn chim bắt đầu vội vã

Có những đám mây mùa hè

Vắt một nửa mình sang mùa thu.

Từ những nét riêng của mùa thu, nghiêng về cảm tính, đến đây đã chuyển sang những biến đổi của thiên nhiên dưới tác động của tiết giao mùa. Dòng sông, con chim hay đám mây không tô điểm cho cảnh thu bằng những màu sắc cụ thể mà đánh dấu ngày thu đến qua “nét thu” của nó. Không còn những ngày hè mưa phùn, sông đục, sóng dữ, mà “dễ thở”, bình lặng, trôi êm đềm cùng ngọn gió thu trong lành, hiu quạnh. Đối lập với sự êm đềm của dòng sông là sự “lao xao” của các loài chim. Mùa thu báo hiệu những ngày đông sắp tới, họ phải nhanh chóng di cư về phía nam để tránh rét. Trong tiếng “vội vã” của những chú chim dường như chứa cả hơi nóng của mùa hè phương Bắc vào miền ấm áp. “Đám mây mùa hè” kia cũng hòa nhịp với sự đổi thay của đất trời để “Quấn nửa mình vào mùa thu”. Thủ pháp nhân cách hóa độc đáo đem đến cho người đọc những dự cảm thú vị. Một sự liên tưởng mới của một trí tưởng tượng độc đáo: đám mây như chiếc cầu nối liền hai mùa, mùa hạ còn dang dở đã bắt đầu chuyển mình sang thu. Hành động “cuộn tròn nửa thu” của đám mây có giống với tâm trạng “uể oải” của sương, khác với hành động “vội vã” của đàn chim hay sự “dễ dãi” của dòng sông? Tất cả dường như đều có một điểm chung: sự thay đổi của các mùa. Thế mới biết, nhà thơ phải có tài quan sát và phải có tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước tha thiết mới có thể cảm nhận được sự thay đổi tinh tế trong từng sự vật ấy. Nhà thơ đồng cảm với sự vật, miêu tả chính xác trạng thái và thổi sức sống vào sinh vật, mang đến cho chúng những tình cảm rất con người.

Những biểu hiện của mùa thu tiếp tục được khắc họa rõ nét hơn ở khổ thơ cuối:

Còn lại bao nhiêu mặt trời?

Mưa đã tạnh

Sấm sét cũng ít bất ngờ hơn

Trên những cây cổ thụ.

Khi mùa thu đến, mọi thứ vẫn còn những đặc điểm của mùa hè, nhưng mức độ đã giảm dần. “Còn chút nắng” – thứ nắng nhẹ nhàng, dịu dàng của mùa thu. Câu văn giản dị như lời nói thường giản dị, tự nhiên, như sự chuyển mùa âm thầm lặng lẽ… Những cơn mưa bất chợt đã “phai màu” cùng ngày hè đi qua. Những hàng cây đã quen với giông bão được nhà thơ gọi một cách hình ảnh là “những hàng cây cổ thụ”. Trong cảnh tha hương, người đọc dường như có những cảm nhận mới về câu thơ. Đó không chỉ là sự miêu tả chân thực về thiên nhiên, tạo vật mà còn hàm chứa ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nắng, mưa, sấm, chớp… hay là những giông tố của cuộc đời và những “cây cổ thụ” hay là những con người đã trải qua bao thăng trầm, không còn “bỡ ngỡ” trước những rung động của cuộc đời? Chính nguồn liên tưởng ấy đã mang đến cho thiên nhiên vẻ đẹp sâu thẳm của cõi người.

Xem thêm: Bài văn hay nhất về lòng kiên trì, nhẫn nại – 3 bài văn mẫu lớp 9 ngắn gọn

Điểm đặc biệt của Sang Thu là sự nhẹ nhàng và sâu lắng. Những cảm nhận độc đáo của tâm hồn nhà thơ về thiên nhiên đan xen với những triết lí sâu sắc về cuộc đời đã tạo cho bài thơ sức hấp dẫn mạnh mẽ và sức sống lâu bền trong lòng người đọc.

TRỊNH SAO MAI

bình luận:

– Bài viết thực sự gây ấn tượng với lối hành văn nhẹ nhàng nhưng sâu sắc. Nhà văn đã nắm bắt chính xác tâm hồn của Sang Thu. Văn phong phân tích giàu cảm xúc nhưng vẫn logic, mạch lạc.

– Người viết đã bám sát ngôn ngữ biểu cảm, những hình ảnh thơ độc đáo như ổi, sông, mây và cảm nhận được sự tinh tế trong cách dùng từ của tác giả: “Từ “bất ngờ” Mở đầu câu thơ như đặt một sự bất ngờ, bất ngờ .Có cảm giác như nhà thơ đã dửng dưng với thiên nhiên, để hương ổi thoang thoảng trong gió đã gọi mời, đánh thức tâm hồn nghệ sĩ để đón nhận, cảm nhận bước chuyển mùa. hương ổi được nhân hóa, biết đem hương riêng của mình hòa quyện với thiên nhiên, đánh dấu cái tôi của mình, “hít vào gió” hương thơm nồng nàn báo hiệu một mùa mới đã về.

Xem thêm Tâm sự của người cha với con trong bài thơ Nói với con của Y Phương tại đây.

Nguồn: tieuhocchauvanliem.edu.vn


Bạn thấy bài viết Đề 25: Cảm nhận về bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh – Bài văn chọn lọc lớp 9 có giải quyết đươc vấn đề bạn tìm hiểu không?

Cám ơn bạn đã ghé thăm Website Trường Họa Mi

Chuyên mục: Văn Mẫu Lớp 9

Nguồn: Họa Mi

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button